مترجم: نادر مازوجی- منبع: شبکه الجزیره
پیروزی حزب دموکرات در هر دو مجلس کنگره ایالات متحده در سوم نوامبر، نشان دهنده پیروزی مسیر تغییر به رهبری جنبشهای مترقی جوانان در حال ظهور است. این امر به شدت با وضعیت اسرائیل در تضاد است؛ جایی که طبق نتایج انتخابات اخیر در آن، راست ملیگرا و مذهبی کنترل آینده سیاسی را به دست گرفتهاند، چه تحت رهبری بنیامین نتانیاهو و چه رهبر مخالفان، گادی آیزنکوت.
طنز ماجرا اینجاست که پیروزی دموکراتها در ایالات متحده نه تنها بحرانی برای ریاست جمهوری ترامپ، بلکه چالشی برای بنیامین نتانیاهو و اسرائیل است که تقدس و مصونیت خود را در ایالات متحده از دست داده است. این موضوع به دلیل نسلکشی در غزه و جنگ با ایران، به محل اختلاف و بحث بین احزاب جمهوریخواه و دموکرات و همچنین در میان نخبگان و افکار عمومی آمریکا تبدیل شده است؛ وضعیتی که از زمان تأسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ بیسابقه می باشد. واقعیت این است که تغییرات سیاسی در اسرائیل، در ایالات متحده طنینانداز شده است.
با تمرکز بر نتایج انتخابات اسرائیل، می توان پدیدارشدن تغییرات ساختاری در چشمانداز سیاسی آن را مشاهده کرد. این تغییرات، تأثیر قابل توجهی بر ماهیت رابطه اسرائیل و ایالات متحده خواهد داشت، ایالات متحده ای که شاهد ظهور جنبشهای جوانان مترقی است که اشغال و نسلکشی در غزه و سیاست پاکسازی قومی در کرانه باختری را رد میکنند، ضمن اینکه مخالف شدید نفوذ و تأثیر اسرائیل بر تصمیمگیرندگان در کاخ سفید و نهادهای آمریکایی نیز هستند. مهمترین تغییرات ناشی از انتخابات اسرائیل را میتوان در موارد زیر جستجو کرد:
افول حزب کارگر و چپ اسرائیل
جریان چپ در اسرائیل جنبشی است که راه حل دو دولتی و اصل زمین در برابر صلح با فلسطینیها و جهان عرب را اتخاذ کرد. اولین نقطه عطف زمانی آغاز شد که حزب «لیکود» به رهبری «مناخیم بگین»، در انتخابات ۱۹۷۷ از «اتحاد همسوسازی» که شامل حزب کارگر - رهبر نهادهای دولتی از زمان تأسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ - بود، پیشی گرفت. علاوه بر این، ترور «اسحاق رابین» نخست وزیر در تل آویو در سال ۱۹۹۵ توسط یک افراط گرای یهودی، به دلیل فضای سیاسی حاکم که صلح با فلسطینیها را رد میکرد، نقطه عطف دیگری در افول حزب کارگر و چپ بود.
این روند تا انتخابات ۲۰۲۶ ادامه یافت که منجر به پیروزی حزب دموکرات به رهبری «یائیر گولان» با کسب ۸ کرسی و نمایندگی ۶.۶ درصد از کرسیهای کنست(پارلمان) شد. این حزب از بقایای احزاب کارگر و «مرتس» تشکیل شده است. این تغییرات عمیق در اسرائیل، که با انکار تشکیل کشور فلسطین آشکار شد و در نسلکشی غزه و سیاست پاکسازی قومی در کرانه باختری و قدس به اوج خود رسیده است، به ویژه پس از راهیابی حزب دموکرات به کنگره - حزبی که هنوز از راه حل دو کشور حمایت میکند - تأثیر قابل توجهی بر ماهیت بحث در آمریکا و کنگره جدید ایالات متحده خواهد گذاشت.
ماهیت ملیگرای مذهبی افراطی اسرائیلی ها
ائتلاف مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت که در انتخابات اخیر ۴۸ کرسی به دست آورد، در مواضع اصلی سیاسی و امنیتی خود تفاوتی با ائتلاف ملیگرای مذهبی راستگرا به رهبری بنیامین نتانیاهو که ۵۳ کرسی به دست آورد، ندارد. هر دو ائتلاف، تشکیل کشور فلسطین را رد میکنند، از ماهیت یهودی دولت اسرائیل حمایت میکنند و با فلسطینیان در کرانه باختری و غزه به عنوان اقلیتی بدون حق تعیین سرنوشت رفتار میکنند. آنها همچنین با فلسطینیان داخل اسرائیل (سرزمینهای ۱۹۴۸) به عنوان شهروندان درجه دو رفتار میکنند، با هرگونه مشارکت آنان در تصمیمگیری های سیاسی مخالف هستند و آنها را به دلیل محکومیت نسلکشی، جنایات جنگی، فعالیتهای شهرکسازی و سرکوب فلسطینیان توسط اسرائیل، به حمایت از تروریسم متهم میکنند.
شرایطی که اخیراً توسط گادی آیزنکوت برای پیوستن احزاب عرب که ۱۹ کرسی در کنست به دست آوردهاند، به دولت پیشنهادی او تعیین شده است - یعنی به رسمیت شناختن اعلامیه استقلال اسرائیل، ماهیت یهودی دولت، خدمت سربازی عمومی و برچسب زدن به مقاومت فلسطین به عنوان تروریست - سطح نژادپرستی و تبعیضی را که فلسطینیان در مقایسه با سایر احزاب اسرائیلی با آن مواجه هستند، آشکار میکند. فلسطینیانی که افراطگرایی را رد میکنند و به دنبال حقوق سیاسی برابر هستند، متهم و از صحنه سیاسی منزوی میشوند. در همین حال، احزاب راست افراطی که مرتکب قتل، تروریسم و سوءاستفاده علیه فلسطینیها میشوند، از آزادی کامل و حق تشکیل دولت و تصمیمگیریهای سیاسی برخوردارند. از قضا گادی آیزنکوت - همان کسی که این شرایط را تحمیل میکند - رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل است.
او در سال ۲۰۰۶ «دکترین ضاحیه» را تدوین کرد که شامل تخریب حومه جنوبی بیروت بود و به آن افتخار میکرد. آیزنکوت همچنین در طول جنگ نسلکشی علیه نوار غزه، شریک فعال دولت نتانیاهو بود. این نشان دهنده نفرت از غیریهودیان است.
سناریوها متعدد، اما جوهره یکی است
با توجه به نتایج انتخابات کنست، سناریوهای تشکیل دولت اسرائیل متعدد است. اگر دولت ائتلافی با احزاب عرب (فهرست مشترک عربی ۱۹ کرسی کسب کرده است) تشکیل نشود که البته با توجه به اهریمنی جلوه دادن احزاب عرب و خواستههای آیزنکوت - یعنی به رسمیت شناختن اعلامیه استقلال اسرائیل، به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان دولت یهودی، خدمت سربازی اجباری برای همه و محکوم کردن مقاومت فلسطین به عنوان تروریست - بعید هم به نظر می رسد، سناریوهای تشکیل دولت بعدی ممکن است به موارد زیر محدود شود:
۱. تشکیل یک «دولت اقلیت» به رهبری گادی آیزنکوت، پس از آنکه نامزدی او توسط تقریباً ۶۷ نفر از ۱۲۰ عضو کنست تأیید شود. این یک دولت اقلیت یهودی خواهد بود که توسط احزاب فلسطینی خارج باهدف برکناری نتانیاهو - که به نوبه خود در کارشکنی و سرنگونی چنین دولتی تردید نخواهد کرد - حمایت میشود و در نتیجه انتخابات زودهنگام پارلمانی را آغاز خواهد کرد.
۲. اگر اسحاق هرتزوگ، رئیس جمهور اسرائیل بنیامین نتانیاهو را پس از آنکه مخالفان در تشکیل دولت شکست خوردند ،مامور تشکیل دولت کند؛ دولت جدید به رهبری نتانیاهو شامل ائتلاف حاکم او و یکی از چهرههای کلیدی مخالفان خواهد بود. «نفتالی بنت» رهبر حزب «با هم» و عضو سابق لیکود، نامزد احتمالی چنین گزینه ای خواهد بود. بنت در مواضع سیاسی افراطی خود، حتی بیشتر از نتانیاهو در سمت راست قرار دارد، به خصوص اگر نتانیاهو موفق شود او را با وعده تصدی یک وزارتخانه مستقل اغوا کند یا بنت چندین نفر از چهرههای برجسته حزب خود را در پستهای وزارتی بگمارد.
۳. احتمال دیگر، تشکیل یک دولت وحدت ملی به رهبری نتانیاهو و آیزنکوت است. این گزینه نه فقط مورد حمایت اسحاق هرتزوگ، بلکه دونالد ترامپ نیز هست که خواهان یک دولت وحدت ملی به رهبری بنیامین نتانیاهو است تا با او برای تکمیل اهدافش در خاورمیانه، و در درجه اول جنگ با ایران همکاری کند.
۴. سناریوی چهارم شامل عدم تشکیل دولت و برگزاری انتخابات جدید در مارس آینده است. انتخابات جدید احتمالابه نفع نتانیاهو خواهد بود، کسی که برای بیاعتبارکردن اپوزیسیون و ایجاد تفرقه در صفوف داخلی آن تلاش خواهد کرد و به موازات آن تلاشهایی نیز برای تقویت نفوذ جناح راست و گسترش پروژههای شهرکسازی که افکار عمومی راست افراطی را خشنود میکند، انجام خواهد داد.
نتانیاهو علاوه بر اینها، برای بهرهبرداری از هرگونه تشدید نظامی قریبالوقوع در منطقه علیه ایران در روند انتخابات اسرائیل تلاش می کند، زیرا مسئله امنیت، نقطه جذب و بسیج عمومی در اسرائیل است.
طبل جنگ در خاورمیانه
یکی از پیامدهای پیروزی حزب دموکرات در کنگره آمریکا ممکن است ترامپ را به قمار روی ازسرگیری جنگ با ایران سوق دهد تا به یک پیروزی قاطع دست یابد و با پرچم پیروزی بازگردد. این امر، شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات را جبران میکند و توانایی ترامپ را برای ایجاد تغییر و تاریخسازی نشان خواهد داد، به ویژه که کنگره جدید وظایف و اختیارات خود را از ۳ ژانویه ۲۰۲۷ اعمال خواهد کرد. این احتمال، علیرغم خطرات ناشی از شکست آن، با رضایت و تمایل شدید نتانیاهو روبرو شده است، زیرا این امر به او تضمین میدهد که در قدرت باقی بماند و شاید حتی در زمان جنگ رهبری یک دولت وحدت ملی یا اضطراری در اسرائیل را برعهده بگیرد.
این موضوع مانع از تشکیل دولت جدید توسط آیزنکوت خواهد شد و علاوه بر این، فرصتی را برای تکمیل مسیری که نتانیاهو با ترامپ برای ترسیم مجدد نقشه خاورمیانه و تغییر توازن قدرت در منطقه به نفع اسرائیل آغاز کرده، فراهم میکند. در اینجا منافع واشنگتن جمهوریخواه و تلآویو راستگرا به هم نزدیک میشوند. اولی به دنبال تثبیت و تقویت کنترل خود بر خاورمیانه با همکاری اسرائیل است، و دومی به دنبال ابزاری ایدهآل برای دستیابی به آرزوهای خود برای هژمونی و گسترش استعماری در کرانه باختری، غزه، لبنان و سوریه می باشد.
این امر شاید حتی فراتر از آن، در اجرای روایت «سرزمین موعود» و «اسرائیل بزرگ» که نتانیاهو بارها در مصاحبه هایش به آن اشاره کرده است، متجلی شود. در این محیط پیچیده و پس از انتخابات آمریکا و اسرائیل، ترامپ گزینههای محدودی دارد: یا توافق سیاسی با ایران را با میانجیگری قطر و پاکستان و حمایت کشورهای منطقه بپذیرد و یا جنگی سریع را برای تحت فشار قراردادن ایران جهت پذیرش شرایط آمریکا آغاز کند.
اگر ایران شرایط ترامپ را نپذیرد، این امر حاکی از تشدید درگیری و جنگ خواهد بود، زیرا تهران در آن صورت اهداف جدیدی را خواهد زد و به طور بالقوه خطوط ارتباطی و اینترنتی زیر دریا را قطع خواهد کرد که در نتیجه، منطقه بیثبات شده و در مرحلهای از عدم قطعیت استراتژیک فرو خواهد رفت.